Граматичні особливості латинської актової мови XV-XVI ст. в Україні (на матеріалі гродських і земських судових актів Галицької, Сяноцької, Перемишльсь

Ee?anueeee oi?aa?neoao ?iai? Oa?ana Oaa/aiea

OAeE 807.415.1

Ie?iiiaa Aaeaioeia Ieeiea?aia

A?aiaoe/i? iniaeeaino? eaoeinueei? aeoiai? iiae

XV — XVI no. a Oe?a?i?

(ia iaoa??ae? a?iaenueeeo ? cainueeeo noaeiaeo aeo?a Aaeeoeueei?,
Nyiioeueei?,

Ia?aieoeuenueei? ? Euea?anueei? aaei?i?no?aoeaieo ie?oa Aaeeoeueei?
?on?)

Niaoe?aeuei?noue 10.02.14 — eeane/i? iiae, ie?ai? ?iaei?a?iiaenuee? iiae

AAOI?AOA?AO

aeena?oaoe?? ia caeiaoooy iaoeiaiai nooiaiy

eaiaeeaeaoa o?eieia?/ieo iaoe

Ee?a — 1999

Aeena?oaoe?y ? ?oeiienii

?iaioo aeeiiaii ia eaoaae?? caaaeueiiai iiaiciaanoaa oa eeane/ii?
o?eieia?? Ee?anueeiai oi?aa?neoaoo ?iai? Oa?ana Oaa/aiea

Iaoeiaee ea??aiee — aeieoi? o?eieia?/ieo iaoe, i?ioani? ii/aniee
aeaaeai?e AI ?anioae?ee Iieaeiaa Nai/einueeee Noai?neaa
Aieiaeeie?iae/, caa?aeoaa/ eaoaae?e caaaeueiiai iiaiciaanoaa ?
eeane/ii? o?eieia?? Ee?anueeiai oi?aa?neoaoo ?iai? Oa?ana Oaa/aiea

Io?oe?ei? iiiiaioe — aeieoi? o?eieia?/ieo iao, a.i. i?ioani?a Nai?a
Ieoaeei A?eai?iae/, caa.eaoaae?e eeane/ii? o?eieia?? ? na?oiai?
e?oa?aoo?e Aeiiaoeueeiai aea?aeaaiiai oi?aa?neoaoo.

eaiaeeaeao o?eieia?/ieo iaoe, aeioeaio Niieuenueea Ea?ena TH???aia,
caa.eaoaae?e eaoeinueei? iiae Euea?anueeiai aea?aeaaiiai iaaee/iiai
oi?aa?neoaoo ?iai? aeaieea Aaeeoeueeiai

I?ia?aeia onoaiiaa — eaoaae?a eeane/ii? o?eieia?? Euea?anueeiai
aea?aeaaiiai oi?aa?neoaoo ?iai? ?aaia O?aiea.

Caoeno a?aeaoaeaoueny “19” aa?aciy 1999 ?. i 14 aiae. ia can?aeaii?
niaoe?ae?ciaaii? a/aii? ?aaee Ae 26.001.19 Ee?anueeiai oi?aa?neoaoo
?iai? Oa?ana Oaa/aiea (i.Ee?a, aoeueaa? O.Oaa/aiea, 14, e.63.

C aeena?oaoe??th iiaeia iciaeiieoeny a Iaoeia?e a?ae?ioaoe? Ee?anueeiai
oi?aa?neoaoo ?iai? Oa?ana Oaa/aiea (i.Ee?a, aoe.Aieiaeeie?nueea, 58,
e.10).

Aaoi?aoa?ao ?ic?neaiee “18” ethoiai 1999 ?.

O/aiee nae?aoa? niaoe?aaee

eaiaeeaeao o?eieia?/ieo iaoe, aeioeaio E.? Oaoiaa

CAAAEUeIA OA?AEOA?ENOEEA ?IAIOE

Aeooaeuei?noue oaie. I?aeiiai? eiioaeoe noaiiaeyoue ia’?eo aea/aiiy
ie?aii? aaeoc? iiaiciaanoaa – ?ioa?e?iaa?noeee. I?iaeaie i?aeiiaii?
aca?iiae?? ?icaeyaeaeeny o i?aoeyo a?aeiieo a?o/eciyieo oa ca?oa?aeieo
e?iaa?no?a, cie?aia – A. I. A?eaoeueeiai, A. Ao?nue?, I. C. Aaaeaee?ai?,
TH.I. AEeoeoaiea, A. A. Aeanieoeueei?, A. I. Na?aa?aiieeiaa, N. A.
Nai/einueeiai oa ?i. Ie?aia oaaaa a ?ioa?e?iaa?noeoe? i?eae?ey?oueny
aea/aiith aeoiai? eaoeie ye iniaeeaiai iiaiiai oaiiiaia, iaeiae
oeaio?aeueiith i?iaeaiith oeeo iiaiciaa/eo i?aoeue ? ia?aaaaeii
eaeneeieia?/iee aiae?c c?ace?a eaoeinueei? iiae a aeoiaeo eieaao.
Eaeaoueny i?i aeyaeaiiy oeyo?a i?iieeiaiiy eaene/ieo caiice/aiue o
iiao-?aoeei??io, ?o naiaioe/io eeaneo?eaoe?th, anoaiiaeaiiy ?noi?e/ieo
aeaea?ae. An? oe? aniaeoe aeine?aeaeaiue iaeaaeaoue aei aaeoc?
?noi?e/ii? eaeneeieia??. Eaene/i? iniaeeaino? aeoiai? eaoeie
?icaeyaeathoueny, cie?aia, o i?aoeyo I.?.Aacai?iaeueei,
I.A.Eoi/einueeiai, O.E. Eooeueei?-Eeoaye, I. Naaeiaa, I.I. sseiaaiei.

sseui aeania eaene/i? iniaeeaino? aeoiai? eaoeie aena?oethaaeeny o ?yae?
e?iaa?noe/ieo i?aoeue, oi ii?oieiai-neioaene/i? caeiiii??iino?
i?aai?caoe?? iiaii? nenoaie oe?a?inueei? ?aaeaeoe?? na?aaeiueia?/ii?
aeoiai? eaoeie caeeoaeeny iica oaaaith iiaiciaaoe?a-eaoei?no?a.
Na?aaeiueia?/ia eaoeinueea iiaa o neeo oeo ooieoe?e, ye? aiia aeeiioaaea
o oea?eiaii-?ae?a?ei?e, th?eaee/i?e, iaoeia?e oa noni?eueii-iie?oe/i?e
noa?ao oa?aeoa?ecoaaeany aaeeeith aa??aoeai?noth, ?nioth/e o aaaaoueio
?aaeaeoe?yo. I?iaeaiai, ui aaciina?aaeiuei noinothoueny ii?oieia?? ?
neioaeneno na?aaeiueia?/ii? eaoeie ye caaaeueii?a?iiaenueeiai
?iaa??aioa, i?enay/ai? ?iaioe O.E.Eooeueei?-Eeoaye, I.Ia??ioa, O?.
Ii?iaiia, AE.Ia?oci, Ae. Ii?aa??, A.Eaiaia, A.O.Ii?oaia, I.ssia,
I.E?iaea, A.??ooapa, A.Ea?oa, A.Aeaeuea?thea oa ?ioeo.

Aiae?c ii?oieia?/ieo oa neioaene/ieo oai??e o eaoei?noeoe? na?ae/eoue,
ui na?aae oai?aoee?a eaoeinueeiai neioaeneno iaia? iaeiinoaeiino? o
?ica(ycaii? ?yaeo aaaeeeaeo i?iaeai, ye? a iiynithaaee
ii?oieiai-neioaene/i? caeiiii??iino? iiaii? nenoaie eeane/ii? oa
na?aaeiueia?/ii? eaoeie. A?aeoae no/ania eaoei?noeea aeiaaa?
oai?aoe/iiai oa i?aeoe/iiai aea/aiiy iaoa??ae?a aeoiai? eaoeie a
Oe?a?i?, ui neeaaeaei a aaao ye aeey ?noi??? eaoeinueei? oa oe?a?inueei?
iia, oae ? aeey ?icaeoeo oai??? a?e?iaa?cio ? aca?iiae?? iia o oe?eiio.

No/aniee noai aea/aiiy ii?oieiai-neioaene/ii? i?aai?caoe?? nenoaie
na?aaeiueia?/ii? aeoiai? eaoeie, iaiao?aei?noue iiaeeaeaiiy i?iaeaiaoeee
oai??? iiaieo eiioaeo?a, oai??? neioaene/ieo no?oeoo? ia eaoeinueeiio
??oio? coiiaeththoue aeooaeuei?noue oaie oeueiai aeena?oaoe?eiiai
aeine?aeaeaiiy.

Iaoa ? caaaeaiiy aeine?aeaeaiiy. Iaoa aeine?aeaeaiiy — aecia/eoe
?ioa?oa?aioe?ei? ci?ie o ii?oieia?/i?e oa neioaene/i?e nenoaiao
aeoiai? eaoeinueei? iiae, ui aaeeaaeany ia oa?eoi??? Aaeeoeueei? ?on?
(OV — OV1 no.) ca neooaoe?? oe?a?ii-eaoeinueeiai a?e?iaa?cio noaeiaeo
iena??a.

Aeinyaiaiiy iniiaii? iaoe aeena?oaoe?eii? ?iaioe ia?aaeaa/aei aeeiiaiiy
oaeeo caaaeaiue:

1) aeyaeoe aioo??oi? ? ciai?oi? i?e/eie, ui aecia/athoue niaoeeo?eo
eaoeinueei? iiae a ?aii?e ia??iae ?? iioe?aiiy ia Oe?a?i?;

2) c’ynoaaoe oeyoe i?iieeiaiiy eaoeinueei? iiae ia oa?eoi??th oiai/anii?
Oe?a?ie;

3) aeyaeoe ?oo?ei? neee ?noi?eei-eoeueoo?iiai oa?aeoa?o o i?ioean?
?iciianthaeaeaiiy eaoeinueei? iiae a noaei/einoa? e ae?eiaiaenoa? ia
oa?eoi??? Oe?a?ie (a naia — ia oa?aiao Euea?anueei?, Nyiioeueei?,
Aaeeoeueei? oa Ia?aieoeuenueei? aaei?i?no?aoeaieo ie?oa);

4) oeyoii nooe?eueiiai ia?aaeyaeo oaenoiaiai iaoa??aeo iienaoe
a?aiaoe/io aoaeiao aeoiai? eaoeie OV-OV1 no.;

5) c?noaaeoe a?aiaoeeo eaoeinueei? iiae eeane/iiai ia??iaeo c
a?aiaoe/ieie yaeuaie eaoeinueei? aeoiai? iiae ia??iaeo Na?aaeiueia?//y;

6) anoaiiaeoe ?ioa?oa?aioe?ei? ii?oieia?/i? iniaeeaino? eaoeinueei? iiae
aeoiaeo eiea;

7) anoaiiaeoe ?ioa?oa?aioe?ei? neioaene/i? iniaeeaino? eaoeinueei?
aeoiai? iiae OV–OV1 no. a Oe?a?i?;

Iaoeiaa iiaecia iaea?aeaieo ?acoeueoao?a. Iaoeiaa iiaecia
aeena?oaoe?eiiai aeine?aeaeaiiy iieyaa? a oiio, ui aiii ? ia?oei ?c
?ia?o, i?enay/aieo aea/aiith ii?oieia?/ieo ? neioaene/ieo iniaeeainoae
aeoiai? eaoeie, aaeeaaii? a Oe?a?i? o OV -OV1 no. Io?eiai? ?acoeueoaoe
e?iaa?noe/iiai aiae?co aiinyoue iia? aeai? i?i caeiiii??iino?
eaoeii-oe?a?inueei? iiaii? aca?iiae?? ia a?aiaoe/iiio ??ai?,
?icaeaathoue oai??th iiaieo eiioaeo?a. Aiie oaeiae ? aianeii aei
caaaeueii? oai??? ia?aeeaaeo, ine?eueee i?e ia?aeeaae? oaeno?a, ienaieo
na?aaeiueia?/iith eaoeinueeith iiaith, iiaeii? a?aoiaoaaoeny iniaeeaino?
aeoiai? eaoeie OV -OV1 no. a Oe?a?i?.

I?iaaaeaia a aeena?oaoe?ei?e ?iaio? e?iaa?noe/ia aeine?aeaeaiiy
ii?oieiai-neioaene/ieo iniaeeainoae aeoiai? eaoei? aeicaieeei aeianoe ia
caoeno oae? iaoeia? iieiaeaiiy:

1. A?aiaoe/ia nenoaia eaoeinueei? aeoiai? iiae, aaeeaaii? o OV — OV1 no.
a Oe?a?i?, ? iane?aeeii ?ioa?oa?aioe?eiiai aca?iiaieeao eaoeinueei? oa
noa?ioe?a?inueei? a?aiaoee.

2. ?ioa?oa?aioe?y ia ii?oieia?/iiio ??ai? iiaii? nenoaie aeoiai? eaoeie
oa?aeoa?ecothoueny ii?aeiaiiyi ??cieo oi?i ? ooieoe?e ca aeaiia
oaiaeaioe?yie: 1) ooieoe?y oniaaeeiaaia a?ae eeane/ii? eaoeie, iiaeaeue
oi?ie caiice/aia a?ae noa?ioe?a?inueei? iiae; 2) iiaeaeue oi?ie
oniaaeeiaaia a?ae eeane/ii? eaoeie, ooieoe?y caiice/aia a?ae
noa?ioe?a?inueei? iiae; i?e/iio ae?oaa oaiaeaioe?y ? aeii?ioth/ith.

3. ?ioa?oa?aioe?ei? ci?ie o neioaenen? aeoiai? eaoeie oa?aeoa?ecothoueny
oaiaeaioe??th aei ii?ooaiiy aca?iia?aeiia?aeiino? i?ae eaoaai??aeueieie
neioaene/ieie cia/aiiyie aieiaieo /eai?a ?a/aiiy ? eaoaai??aeueieie
ii?oieia?/ieie cia/aiiyie /anoei iiae, yeeie ae?aaeathoueny i?aeiao ?
i?enoaeie, i?i ui na?ae/aoue:

a) neioaene/ia o?ainiiceoe?y aeac?aiiai caeiaiieea a ?iaiiee o
i?aeiaoia?e ooieoe??;

a) neioaene/ia o?ainiiceoe?y i?ene?aieea, ae??i?eeiaoieea, ?iaiieea a
ae??neiai o i?enoaeeia?e ooieoe??.

4. Neioaene/iee ii?yaeie ne?a – iiaia yaeua no?oeoo?aeueiiai oa?aeoa?o,
yea a ???a?o?? nenoaie iiae i?iaeoo?oueny ia ieiueio aca?iiae??
neioaeneno ? noee?noeee: ii?ooaiiy ii?ie eeane/iiai ii?yaeeo ne?a
eaoeinueei? iiae coiiaeaia eia?/iith aeoeaiooaoe??th oiai /e ?ioiai
/eaia ?a/aiiy ca aaaeaiiyi aaoi?a. A?e?iaa?ci noaeiaeo iena??a
coiiaeth? o?ainoi?iaoe?eio aeeiai?eo iiceoe?? i?enoaeea o no?oeoo??
?a/aiiy aeoiai? eaoeie: i?enoaeie ia?ai?uo?oueny ?c o?iaeueii?
neioaene/ii? iiceoe?? o ii/aoeiao.

5. Neioaaiaoe/ia aeooae?caoe?y ii?oieia?/ieo eaoaai??e /ano oa niiniao
o?ainoi?io? neioaene/iee cai?io “accusativus cum infinitivo” a
i?aaeeeaoeaiee oeaio?.

I?aeoe/ia cia/aiiy io?eiaieo ?acoeueoao?a. Iaoa??aee e aeniiaee
aeena?oaoe?? iiaeooue aeei?enoiaoaaoeny o?eieiaaie, ?noi?eeaie,
a?o?aieie i?aoe?aieeaie oa ?ioeie niaoe?ae?noaie o i?ioean? aea/aiiy
eaoeiiiiaieo oe?a?inueeeo aeieoiaio?a OV-OV1 no., a oaeiae i?e /eoaii?
niaoeeo?n?a c na?aaeiueia?/ii? eaoeie ia ?noi?e/iiio, th?eaee/iiio ?
o?eieia?/iiio oaeoeueoaoao oi?aa?neoao?a, ine?eueee “oe?a?inueea a?eea”
eaoeinueei? iiae noaiiaeoue neeaaeiiu? aeey ia?aeeaaeo ? ia iienaia o
o?aaeeoe?eieo a?aiaoeeao eaoeinueei? iiae.

Ai?iaaoe?y. Aeena?oaoe?eia ?iaioa iaaiai?thaaeany ia can?aeaii? eaoaae?e
caaaeueiiai iiaiciaanoaa oa eeane/ii? o?eieia?? o?eieia?/iiai
oaeoeueoaoo Ee?anueeiai oi?aa?neoaoo ?iai? Oa?ana Oaa/aiea (aeiaoaiue
1998 ?.). Iniiai? oai?aoe/i? iieiaeaiiy aeena?oaoe?? oa ?acoeueoaoe
aeine?aeaeaiiy aeeeaaeaii o aeiiia?ae? “Ia`?eoeai? oa noa`?eoeai?
ia?aaeoiiae i?iieeiaiiy eaoeinueei? iiae a Oe?a?io” ia ?anioae?eainuee?e
iaoeia?e eiioa?aioe?? iieiaeeo o/aieo “?noi??y ? eoeueoo?a Oe?a?ie:
oaiaeaioe?y ? no/ani?noue”; e??i oiai, c oaie aeena?oaoe?? iioae?eiaaii
o?e noaoo?. ?o ia?ae?e iiaea?oueny a e?ioe? ?aoa?aoo.

?acoeueoaoe aeena?oaoe?eiiai aeine?aeaeaiiy i?aaenoaaeai? o ?icae?e?
“Aeoia? iaoa??aee oa aeieoiaioe oe?a?inueeiai iioiaeaeaiiy” i?ae?o/ieea
aeey nooaeaio?a-?noi?ee?a “Eaoeinueea iiaa”.– E.: Aeua oeiea, 1993.– N.
235 – 277.

No?oeoo?a aeena?oaoe??. Aeena?oaoe?eia ?iaioa neeaaea?oueny ?c anooio,
o?ueio ?icae?e?a, aeniiae?a, nieneo aeei?enoaieo aeaea?ae.

Nienie aeei?enoaieo aeaea?ae neeaaea?oueny c 168 iaeiaioaaiue.

INIIAIEE CI?NO AeENA?OAOe??

O anooi? ia??oioiao?oueny aeooaeuei?noue ia?aii? oaie, aecia/athoueny
iaoa ? caaaeaiiy aeine?aeaeaiiy, ie?aneththoueny iaoiaeieia?/i? oa
oai?aoe/i? canaaee ?o ae??oaiiy, aeaco?oueny iaoeiaa iiaecia, oai?aoe/ia
? i?aeoe/ia cia/aiiy aeine?aeaeaiiy, ianya oa aeaea?aea aeiai?o
iaoa??aeo.

O ia?oiio ?icae?e? aeena?oaoe?eii? ?iaioe «AeI ?NOI??? AEA*AIIss
OOIEOe?IIOAAIIss EAOEINUeEI? IIAE IA OA?EOI??? AAEEOeUeEI? ?ON? XV -XV1
no.» iiaeaii caaaeueio oa?aeoa?enoeeo aeine?aeaeoaaieo aeaea?ae, a
oaeiae aeeeaaeaii iaoiaeeeo aiae?co aeoiai? eaoeinueei? iiae OV — OV1
no., ui aaeeaaeany o noaei/einoa? e ae?eiaiaenoa? ia oa?eoi??? Oe?a?ie,
a naia ia o?e /anoei?, aea ?? canai?iiy a?aeaoeiny iaeoaeaeoa a
Aaeeoeuee?e ?on?.

Aeaea?aeueiith aacith aeena?oaoe?eii? ?iaioe iineoaeeee noaeia? aeoia?
eieae a?iaenueeeo ? cainueeeo noae?a Aaeeoeueei? ?on?, oeeaaeai? e
aeaeai? naiai /ano Enaaa???i E?nea, eio?ee o?eaaeee /an caeiaany
aea/aiiyi aaei?i?no?aoeaieo aeieoiaio?a Aaeeoeueei? ?on?. Ai?uaiee o
aeaeaii? E?nea iaoa??ae aaea aeaaii aeei?enoiao?oueny ?noi?eeaie i?e
aea/aii? aioo??oi?o a?aeiinei a Aaeeoeuee?e ?on? OV — OV1 no. I?ioa
ia`?eoii e?iaa?noe/iiai aeine?aeaeaiiy oe? aeoe ua ia aoee.

Aeoia? caiene Aaeeoeueei? ?on? aii?yaeeiaai? a aeaa(yoe oiiao; caaaeueia
e?euee?noue caa?aaeaieo noaeiaeo aeo?a noaiiaeoue aei 40 oeny/ aeoiaeo
caien?a (Akta grodzkie ? ziemskie z czasow Rzeczypospolitej Polskiej z
Archiwum Bernardynskiego we Lwowie. Lwow t. 11, 1886; t. 12, 1887; t.
13, 1888, t. 14, 1889; t. 15, 1891; t. 16, 1895; t. 17, 1901; t. 18,
1903; t. 19, 1906). Eiaeai c? caaaeaieo oii?a ia? ei?ioeo ia?aaeiiao,
?iaiiee ? aaia?ao?/iee iieaae/ee.

A?aiaoe/iee aiae?c aeoiai? eaoeie a Oe?a?i?, i?aaenoaaeaiee o
aeena?oaoe?eiiio aeine?aeaeaii?, i?iaiaeeany ia iaoa??ae? aeoiaeo eiea
Aaeeoeueei?, Nyiioeueei?, Ia?aieoeuenueei? ? Euea?anueei?
noaeiai-aaei?i?no?aoeaieo ie?oa. Ea?oioaea a?ae?a?aieo aeey aiae?co
eaoeinueeeo ?a/aiue ia?aoiao? 2932 iaeeieoe?.

Ine?eueee caaaeaiiyi aeena?oaoe?eiiai aeine?aeaeaiiy aoei aeyaeoe
?ioa?oa?aioe?ei? ci?ie a nenoai? a?aiaoeee aeoiai? eaoeie, oi iaeia?oith
aeiiaith o aeai?? ia’?eoa aeine?aeaeaiiy aoa a?aea?? oaeeo eaoeinueeeo
oaeno?a, ye? caciaee iaea?eueoiai aieeao c aieo oe?a?inueei? iiae.
Inoaii? caeaaeaei a?ae ??aiy ina?oe noaeiaeo iena??a, ui, a naith /a?ao,
coiiaethaaeiny oe?eith ieceith oaeo?a, cie?aia – /anii ?iciianthaeaeaiiy
eaoeie a i?noeaaeo eaioeaey??yo, /enaeuei?noth oe?e c aeeeaaeaiiyi «naie
a?eueieo ienoaoeoa» eaoeinueeith iiaith, ?iciianthaeaeaiiyi i?aeoeee
ina?oi?o iaiae??aie aei E?ae?anueei? aeaaeai?? oa cao?aeii?a?iiaenueeeo
oi?aa?neoao?a oiui.

Aiane?aeie ii??aiyeueiiai aiae?co aeoiaeo caien?a Aaeeoeueei?,
Nyiioeueei?, Ia?aieoeuenueei? ? Euea?anueei? noaeiai-aaei?i?no?aoeaieo
ie?oa iaie aeae?eaii oae? aeeoa?aioe?ei? iciaee ?o oeiieia?caoe?? aeey
iio?aa aeaiiai aeine?aeaeaiiy:

nooi?iue o?ce/ii? caa?aaeaiino? eiea;

aeio?eiaiiy o?iiieia?? oa eia?/ii? ca(yciino? o caienao;

??aaiue ii?iaoeaii? a?aiioiino? caien?a;

i?iyae ii?oieiai-neioaene/ii? ?ioa?oa?aioe??.

C?noaaiee aiae?c iieacaa, ui aeoia? caiene Aaeeoeueeeo ? Nyiioeueeeo
eiea ? iaea?eueo iieaciaeie uiaei ci?i o iiai?e nenoai? ii?iaoeaii?
eaoeie.

Aacoth/enue ia iinooeaoao caaaeueii? e?iaa?noe/ii? iaoiaeieia??,
i?aaenoaaeaii? o aeena?oaoe?ei?e ?iaio?, iien a?aeia?aaea? aca?iica’ycie
iiaieo ??ai?a a oii?yaeaeaii? ???a?o?? iiaii? nenoaie ? aoaeo?oueny
ca?aeii c aeiiaaie oai??? eiioeaiooaeueii? a?aiaoeee:

ii?oieia?y aeoiai? eaoeie a?aeia?aaea? ?ioa?oa?aioe?ei? ci?ie o nenoai?
ia?aaeeai (2-e ?icae?e aeena?oaoe?eii? ?iaioe);

neioaenen aeoiai? eaoeinueei? iiae a?aeia?aaea? ?ioa?oa?aioe?ei? ci?ie o
a?aiaoe/ieo no?oeoo?ao ?a/aiue (3-e ?icae?e aeena?oaoe?eii? ?iaioe).

O ae?oaiio ?icae?e? «II?OIEIA?*I? INIAEEAINO? AEOIAI? EAOEINUeEI? IIAE»
i?iaaaeaii e?iaa?noe/iee aiae?c ii?oieia?/ii? nenoaie aeoiai? eaoeie a
aniaeo? ?ioa?oa?aioe?eieo ci?i /anoeiiiiaii? no?aoeo?eaoe?? oa a aniaeo?
aca?iiae?? ii?oieia?/ii? ia?aaeeaiaoeee ?c neioaene/iith no?oeoo?ith
?a/aiue, ui a?aeia?aaea? ???a?o?/i? a?aeiioaiiy a oii?yaeeoaaii? iiaii?
nenoaie.

C?noaaeaiiy a?aiaoeee eeane/ii? eaoeie ? a?aiaoeee eaoeinueei? aeoiai?
iiae a Oe?a?i? ia??iaeo Na?aaeiueia?//y i?iaiaeeeiny oeyoii nooe?eueiiai
ia?aaeyaeo oaenoiaiai iaoa??aeo aeoiaeo caien?a OV — OV1 no.

Iacaaaeath/e ia oa, ui aeoiaa eaoeia oniaaeeoaaea ii?oieiai-neioaene/i?
oi?ie ? ooieoe?? eeane/ii? eaoeie, nenoaia /anoei iiae eaoeinueei?
aeoiai? iiae OV-OV1 no. a Oe?a?i? caciaea iaaieo ci?i i?ae aieeaii
oe?a?inueeiai iiaeaiiy. Oea iiynith?oueny oei, ui aeine?aeaeoaaia aeoiaa
eaoeia iani?aaae? aoea iiaa?oiaith ?i?oaoe??th eeane/ii? eaoeie:
iacaaaeath/e ia a oe?eiio caaeia?eueiee ??aaiue aieiae?iiy eaoeiith,
aeaiiiai?noue iena??a ana ae iaea noai?aeeiaoeaiee oa?aeoa?, ui ?
coiiaethaaei iiooaeiee ca ?ioaineai?noth, aeeaieee ca iane?aeeaie ? ia
ona?aeiiethaaiee ca ineoieia?/iei iaoai?ciii aieea oiai/anii?
oe?a?inueei? iiae ia a?aiaoe/io no?oeoo?o aeoiai? eaoeie.

Cie?aia, nenoai? a?aei?ieiai? ia?aaeeaie ?iaiieea a aeoia?e eaoei?
i?eoaiaii? oae? ?ioa?oa?aioe?ei? ci?ie:

1) cai?ia iiaea?eiiai iaceaiiai a?aei?iea (nominativus duplex) i?oaeiei
a?aei?ieii, ui ci?ieei neioaene/io oa?aeoa?enoeeo iaceaiiai a?aei?iea: a
aeoia?e eaoei? nominativus ia aenooia? ?iaiiith /anoeiith i?enoaeea, oey
?ieue a?aeaiaeeoueny i?oaeiiio: Et procurator dicitur domino Castellano
[ X1, 326, 1724]( . «Ii?eoi iaceaa?oueny iaiii Eaooaeyiii».

2) cai?ia ?iaeiaiai a?aei?iea oi?iaie oaeeo a?aei?ie?a, ye:

a) ablativus c i?eeiaiieeii ex: Cum aliquo ex dictis reis debemus
rogare… [ X111, 217, 1063]. «C aoaeue-eei c iacaaieo a?aeiia?aea/?a ie
ioneii aanoe ni??…»;

a) ablativus c i?eeiaiieeii de: Tunn videbo, quis ipsum de reis recipiet
[XV, 168, 1130]. «Oaia? iiaa/o, ooi oea io?eia? c-iii?ae
a?aeiia?aea/?a»;

a) dativus: …compositio ziemskie judiciis fuit non clara… [X111,
153, 911]. «Ono??e cainueeeo noaeae?a ia aoa /?oeee (aecia/aiee)»;

a) accusativus c i?eeiaiieeii ad: … sit nec, nam tales et aliorum sunt
remissi ad presentiam judicis, subjudicii et dominorum [ X1V, 161,
1118]. «…yeui i?, oi oe? oa ?io? [ni?aae] a?aeeeaaeathoueny o
i?enooiino? noaeae?, i?aenoaeea ? iai?a».

3) aaeeaaiiy iiaea?eiiai aeaaaeueiiai (dativus duplex): …habeo tibi
opprobrio duas penas… [XV1, 83, 417]. «… caaaeath oia? [i?iaeio]
caac/auaiiy ia 2 a?eai?».

4) ?oeioaaiiy neioaene/ii? eiino?oeoe?? iiaea?eiiai ciao?aeiiai
a?aei?iea (accusativus duplex) ? cai?ia ?? neioaene/iith eiino?oeoe??th
ca iiaeaeeth no?oeoo?e ciao?aeiee + i?oaeiee (accusativus + ablativus):
Is me herede fecit… [ XV11, 170, 840]. «A?i c?iaea iaia
niaaeei?ioeai».

5) cai?ia i?eeiaiieeiai-a?aei?ieiai? oi?ie ae?aaeaiiy aaoi?nueeiai
aaeyoeao (ablativus auctoris) c i?eeiaiieeii “a” ia aaci?eeiaiieeiao
eiino?oeoe?th: … judica dicitur… [ XV111, 84, 458].
«…iaieioo?oueny noaeaeath».

Nenoaio i?eeiaoieea oa?aeoa?ecothoue oae? ci?ie ?ioa?oa?aioe?eiiai
oa?aeoa?o:

1) aaeeaaiiy oi?i iaeieie i?eeiaoieea a ocaaaeueithth/iio cia/aii?:
…nil mali de ipso nisi bono non scio… [X1, 243, 1502]. «…i?/iai
ai? iiaaiiai, ai? oi?ioiai i?i iueiai ia ciath».

2) noanoaioeaaoe?y i?eeiaoieea oa ae??i?eeiaoieea o neioaene/i?e
ooieoe?? i?aeiaoa ? i?enoaeea: collocatus, a, um (?icoaoiaaiee) – in?eee
naeyiei;

3) ci?ooaaiiy nooiai?a ii??aiyiiy, cie?aia – aaeeaaiiy aeuiai nooiaiy o
cia/aii? iaeaeuiai: …capitaneus fuit judicio de omnium melior… [X11,
234, 1134]. «…noa?inoa aoa aeey noaeo iaee?auee c on?o… (aeine.
e?auee)»

4) ae?aaeaiiy nooiaiy aeyao iciaee i?eeiaoieea /a?ac niieo/aiiy
i?eeiaoieea c i?ene?aieeii: … habebat satis magnum terminum… [X1,
405, 2012]. «…iaa aeineoue aaeeeee oa?i?i».

5) i?aiiceoe?y i?eeiaoieea noiniaii icia/oaaiiai neiaa: … item nobilis
Nicolaus Galiciensis… [X111, 128, 636]. «… aeae? aaeueiiaeiee Ieeiea
c Aaee/a…».

O nenoai? caeiaiieea aoei aeyaeaii oae? ?ioa?oa?aioe?ei? ci?ie:

1) caoaeaiiy naiaioe/iiai niaeo?o aeac?aieo caeiaiiee?a: idem, ipse
(hic, iste,ille) = is; idem = hic; is =hic.

2) aaeeaaiiy eia?/ii ia aeoeaioiaaieo iniaiaeo caeiaiiee?a o ?ie?
i?aeiaoa: Nos inter vos et subditos vestros dedamus mille grossos civi
Galiciensi [X1V, 472, 2356]. «Ie o i?enooiino? aan ? aaoeo i?aeaeaieo
a?aeaea?ii oeny/o a?io?a aaeeoeueeiio i?uaieiia?».

3) iaocaiaeaeaiiy i?aeiaoa, ae?aaeaiiai caeiaiieeii na?aaeiueiai ?iaeo,
c ?iaiiith /anoeiith i?enoaeea: Hoc est meus testis [XV1, 305, 1530].
«Oea – i?e na?aeie».

4) i?iiii?iae?caoe?y i?eeiaoiee?a ? ae??i?eeiaoiee?a: dicens – oie, ui
aiai?eoue; dictus, a, um – aeacaiee;

?ioa?oa?aioe?ei? ci?ie o nenoai? ae??neiaa:

1) aaeeaaiiy eaene/ii «iiaieo» ae??ne?a c eaoaai??aeueiith naiaioeeith
i?ioeano o ooieoe?? aeiiii?aeieo i?e ooai?aii? aiae?oe/ieo a?aiaoe/ieo
oi?i: … in omnibus, que debent habere [XV1, 304, 1520]. «… o
anueiio, ui iiaeii? iaoe».

2) neiii?i?/ia aaeeaaiiy ae??ne?a habere=debere: … habes solvere
centum grossos… [X111, 102, 510]. «…ia?o (iiaeiai) nieaoeoe noi
a?io?a».

3) aeniea /anoioi?noue aaeeaaiiy perfectum logicum: Veniens strenuus
Matiasch de Boyska conjunctus est obligationis [X1V, 305, 1531].
«I?eeoiaoe [iniaenoi], oeyooe/ Iaoyo c Ai?nuee ne??iea [oea]
ciaia(ycaiiyi».

4) ao?aoa ae??i?eeiaoieeii neioaene/ii? ooieoe?? icia/aiiy ? ia?ao?ae
eiai aei a?oie i?enoaeea, ui coiiaeth? ooieoe?iiaeueio oioiaei?noue
eaoeinueeeo ae??i?eeiaoiee?a ? oe?a?inueeeo ae??i?ene?aiee?a: Nobiles
domini negans dicere tacent [X11, 11, 56]. «Aaeueiiaei? iaie,
a?aeiiaeyth/enue aiai?eoe, iia/aoue».

Aecia/ai? ?ioa?oa?aioe?ei? ci?ie o nenoai? /anoeiiiiaieo ia?aaeeai
aeicaieythoue c?iaeoe aeniiaie oai?aoe/iiai oa?aeoa?o i?i
oi?iaeueii-ooieoe?iiaeueio aca?iiae?th aeaio ii?oieia?/ieo nenoai o
eaoeii-oe?a?inueeiio iiaiiio eiioaeno?.

?ioa?oa?aioe?ei? ci?ie o ii?oieia?? aeoiai? eaoeie oa?aeoa?ecothoueny
ii?aeiaiiyi ??cieo oi?i ? ooieoe?e: ooieoe?y oniaaeeiaaia a?ae
eeane/ii? eaoeie – iiaeaeue oi?ie caiice/aia a?ae noa?ioe?a?inueei?
iiae, ? iaaiaee – iiaeaeue oi?ie oniaaeeiaaia a?ae eeane/ii? eaoeie –
ooieoe?y caiice/aia a?ae noa?ioe?a?inueei? iiae.

Ia?aaaaeath/a ia?aeii?noue ooieoe?? o aeeiai?oe? iiaii? aca?iiae??
iiynith?oueny niaoeeo?eith eaoeii-oe?a?inueeiai a?e?iaa?cio a oaenoao
aeoiaeo caien?a. O aeaiiio iiaiiio eiioaeo? ?aoeei??ioii ?
na?aaeiueia?/ia eaoeinueea iiaa, aea iin??i oe??? iiae aenooia?
ethaeeia, ??aeiith aeey yei? ? noa?ioe?a?inueea iiaa. Oiio iena? /ano?oa
ia?aiineoue eia?ei-ii?oieia?/i? eaoaai??? ??aeii? iiae, ye? aecia/athoue
niaoeeo?eo eiai ieneaiiy, ia oi?io, yea ? «/oaeith» aeey iueiai, a ia
iaaiaee. Cai?ioi?e i?ioean a?aeaoaa?oueny iaaaaaoi ??aeoa, oiio ui
??aaiue aieiae?iiy oe?a?inueeeie iena?yie eaoeinueeith iiaith aecia/aany
naia aeio?eiaiiyi eaiii?/ieo eaoeinueeeo oi?i, a ia ooieoe?e.

O?ao?e ?icae?e aeena?oaoe?eii? ?iaioe «NEIOAENE*I? INIAEEAINO? AEOIAI?
EAOEINUeEI? IIAE» iieno? ?ioa?oa?aioe?ei? iniaeeaino?
ii?oieiai-neioaene/ii? i?aai?caoe?? neioaene/ieo no?oeoo? aeoiai?
eaoeinueei? iiae.

E?iaa?noe/iee aiae?c neioaene/ii? nenoaie aeoiai? eaoeinueei? iiae,
i?aaenoaaeaiee o oeueiio ?icae?e?, i?iaiaeeany a aniaeo? aea/aiiy
?ioa?oa?aioe?eieo ci?i a i?aai?caoe?? ??cieo oei?a neioaene/ieo
no?oeoo?: i?inoeo ? neeaaeieo ?a/aiue.

Iien neioaene/ii? nenoaie i?inoeo ?a/aiue aeoiai? eaoeie aoa
iai?aaeaiee ia aecia/aiiy iiceoe?eii-no?oeoo?ii? oa?aeoa?enoeee aieiaieo
/eai?a ?a/aiiy oa niaoeeo?eo ?o ii?oieia?/iiai ae?aaeaiiy.

Aeoiaey/e c oai?aoe/iiai iieiaeaiiy i?i oa, ui neioaene/ia no?oeoo?a
i?inoiai ?a/aiiy — oea iiaia yaeua, yea o iiai?e iioieia?? aecia/a?oueny
iaaieie caeiiii??iinoyie eieae?caoe?? /eai?a ?a/aiiy noiniaii iaeei
iaeiiai, o aeena?oaoe?ei?e ?iaio? aoei i?iaiae?ciaaii iiceoe?eio
aeeiai?eo ae??neiaa-i?enoaeea o i?inoiio ?a/aii?.

Aecia/aii iiceoe?ei? oa?aeoa?enoeee ae??neiaa-i?enoaeea ca aniaeoaie:

1) na?aaeiy ? ii/aoeiaa iiceoe?y ae??neiaa o ?a/aii?;

2) ae??ne?aia iiceoe?y noiniaii ?ioeo /eai?a ?a/aiiy:

a) noi?ia?ae ae??ne?aii? oi?ie ianoaaeiaie /e ianoaaeiieie a?oiaie;

a) i?a- /e iinoiiceoe?y ae??neiaa noiniaii i?aeiaoa;

3) iiceoe?y ae??neiaa-ca’ycee noiniaii iia’ycaiiai c iei ae??i?eeiaoieea
o i?aaeeeaoeaieo eiino?oeoe?yo oa aiae?oe/ieo ae??ne?aieo oi?iao;

4) aca?iia ?icoaooaaiiy iiaeaeueiiai (iai?aaeiiii?aeiiai) ae??neiaa ?
iia’ycaiiai c iei ?io?i?oeaa;

5) iiceoe?y iniaiai? oi?ie ae??neiaa o i?ae?yaeieo ?a/aiiyo.

A aeoia?e eaoeinuee?e iia? i?ae aieeaii neioaene/ii? nenoaie
noa?ioe?a?inueei? iiae ae??neiai-i?enoaeie ia?ai?uo?oueny c o?iaeueii?
iiceoe?? o ii/aoeiao neioaene/io iiceoe?th: “Respondit predictus Paulus
et dixit: exi Fredrich…”. [O111, 42, 220]. (Caaaeaiee Iaaei a?aeiia?a
? neacaa: “ss caeeoea O??ae??oa…”).

O?ainiiceoe?y i?enoaeea ia ii/aoie ?a/aiiy iiynith?oueny oai???th
«aeooaeueiiai /eaioaaiiy» (eia?/iee noa’?eo ia a?aeiia?aea? a?aiaoe/iiio
i?aeiaoo, eia?/iee i?aaeeeao – a?aiaoe/iiio i?enoaeeo) ? aeicaiey?
c?iaeoe aeniiaie i?i oa, ui neioaene/iee ii?yaeie ne?a – e?iaa?noe/ia
yaeua no?oeoo?aeueiiai oa?aeoa?o, yea a ???a?o?? nenoaie iiae
i?iaeoo?oueny ia ieiueio aca?iiae?? neioaeneno ? noee?noeee. Ii?ooaiiy
ii?ie eeane/iiai ii?yaeeo ne?a eaoeinueei? iiae coiiaeaia eia?/iith
aeoeaiooaoe??th oiai /e ?ioiai /eaia ?a/aiiy ca aaaeaiiyi aaoi?a.

?ioa?oa?aioe?eieo ci?i caciaea oaeiae no?oeoo?a i?inoeo ?a/aiue,
oneeaaeiaieo ?io?i?oeaieie oa ae??i?eeiaoieeiaeie cai?ioaie. Ia a?aei?io
a?ae eeane/ii? eaoeinueei? iiae, aea oae? ?a/aiiy aecia/athoue
niaoeeo?eo neioaeneno, o na?aaeiueia?/i?e eaoei? aeoiaeo caien?a i?ae
aieeaii noa?ioe?a?inueeiai neioaeneno cai?io nominativus cum infinitivo
cian?i cieea? c neioaene/ieo no?oeoo?, a cai?io acnusativus cum
infinitivo o?ainoi?io?oueny o i?ae?yaeia c’ynoaaeueia ?a/aiiy: …
castellanus dicit, quod tacere eum oportet… [X111, 81, 405]. «…
eaooaeyi eaaea, ui eiio iaeaaeeoue iia/aoe [uia a?i caiiae]…» –
(oportet – praesens indicativi activi), aea naiaioeea i?ioeano
ia?aaea?oueny ia ?io?i?oeaiith oi?iith, a iniaiaith ae??ne?aiith oi?iith
? iaaoaa? a?aiaoe/iiai cia/aiiy /ano oa niiniao. Aecia/ath/e
aca?iica’ycie i?ae ii?oieia?/ieie eaoaai??yie neiaioi?i oa ?o
neioaene/ieie ooieoe?yie, iiaeia c?iaeoe aeniiaie: neioaaiaoe/ia
aeooae?caoe?y ii?oieia?/ieo eaoaai??e /ano oa niiniao ae??neiaa
o?ainoi?io? neioaene/iee cai?io acnusativus cum infinitivo o
i?aaeeeaoeaiee oeaio?.

O oeueiio ?icae?e? oaeiae i?aaenoaaeaiee ii?oieiai-neioaene/iee aiae?c
aieiaieo /eai?a ?a/aiiy, yeee aeicaieea aecia/eoe ci?ie o ii?oieia?/ieo
oa?aeoa?enoeeao i?aeiaoa oa i?enoaeea aeoiai? eaoeie.

O eeane/i?e eaoei? i?aeiaoiaa cia/aiiy – aeacoaaoe ia aeeiiaaoey ae?? –
iiai?noth a?aeiia?aeaei cia/aiith ?iaiieea, yeei aoa i?aaenoaaeaiee
i?aeiao. A aeoia?e eaoei? aeac?aiee caeiaiiee, ui aaeeaa?oueny o ?ie?
i?aeiaoa, c iaeiiai aieo, noanoaioeao?oueny, a c ?ioiai aieo (a aniaeo?
neioaeneno), ci?ith? iaaiith i??ith i?aeiaoiao naiaioeeo.

Oaea ae oaiaeaioe?y oa?aeoa?ia ? aeey i?enoaeea. Ii?iith eeane/ii?
eaoeie ? ae?aaeaiiy i?enoaeea iniaiaith oi?iith ae??neiaa. Aeoiaa eaoeia
aeei?enoiao? aeey iai?oanoaoe?? i?enoaeeiai? ooieoe?? ia o?eueee neiaa c
eaoaai??aeueiei cia/aiiyi i?ioeano, a oaeiae i?ene?aieee: …ideoque
prius sunt res morum… [XV, 8, 49]. «…nii/aoeo ni?aae cae/a?a?…»;
ae??i?eeiaoieee: …tibi pro eo, quia tu es veniens.. [XV, 9, 47].
«…oia? ca oa, ui oe ? oaeei, ui i?eeoia…», ?iaiieee o iai?yiiio
a?aei?ieo: Illa causa est secundae partis…” [X1V, 268, 1118]. «Oey
ni?aaa ? [ni?aaith] ae?oai? noi?iie…».

Oiaoi, ?icaeoie neioaene/ieo no?oeoo? na?aaeiueia?/ii? aeoiai? eaoeie a
Oe?a?i? oa?aeoa?eco?oueny iinooiiaei ciaioaiiyi naie i?ioeanoaeueiino?
o ooieoe?iiaeuei?e no?oeoo?? ?a/aiiy ? – ye aa?oiy iaaea oeueiai
ciaioaiiy — cieeiaiiyi aeiiii?aeieo ae??ne?a ? iiyaith ioeueiaeo
ca`ycie: … nomen kmetonis… indifferens [XV111, 100, 461]. «… ?i`y
naeyieia… ia ia? cia/aiiy [aaeaeoaea yea]…».

Aecia/ai? caeiiii??iino? aeicaieythoue c?iaeoe aeniiaie i?i oa, ui
?ioa?oa?aioe?ei? ci?ie o neioaenen? aeoiai? eaoeie oa?aeoa?ecothoueny
oaiaeaioe??th aei ii?ooaiiy aca?iia?aeiia?aeiino? eaoaai??aeueieo
neioaene/ieo cia/aiue aieiaieo /eai?a ?a/aiiy ? eaoaai??aeueieo
ii?oieia?/ieo cia/aiue /anoei iiae, yeeie ae?aaeathoueny i?aeiao ?
i?enoaeie, ui a?aeia?aaea?oueny neioaene/iei nooiaiai o?ainiiceoe??:

a) aeac?aieo caeiaiiee?a a ?iaiiee o i?aeiaoia?e ooieoe??;

a) i?ene?aieea, ae??i?eeiaoieea, ?iaiieea a iai?yiiio a?aei?ieo a
ae??neiai o i?enoaeeia?e ooieoe??.

O aeena?oaoe?? ye oe?e?niee e?iaa?noe/iee iien i?aaenoaaeaii
aeine?aeaeaiiy neioaene/ii? nenoaie neeaaeieo ?a/aiue, ye?
?icaeyaeathoueny a aniaeo? aeaio oei?a neioaene/ieo ca’yce?a –
no?yaeiino? oa i?ae?yaeiino?, a oaeiae a aniaeo? iiceoe?eii?
oa?aeoa?enoeee i?ae?yaeieo ?a/aiue oa iniaeeainoae i?ae?yaeiiai
niieo/ieeiaiai ca’yceo.

I?aenenoaia neeaaeiino?yaeieo ?a/aiue aeoiai? eaoeie oa?aeoa?eco?oueny
iacia/ieie ?ioa?oa?aioe?eieie ci?iaie a i?aai?caoe?? no?yaeieo
neioaene/ieo eiino?oeoe?e. Oe?a?ii-eaoeinueeee a?e?iaa?ci o aeaiiio
aeiaaeeo a?eueoa aieeioa ia noaoenoe/io oa?aeoa?enoeeo oei?a
neeaaeiino?yaeieo ?a/aiue, i?ae ia ?o aioo??oiueino?oeoo?io
i?aai?caoe?th. Iae/ano?oa a aeoia?e eaoei? cono??/athoueny
neeaaeiino?yaei? ?a/aiiy c i?ioenoaaiei ca`yceii, yeee ae?aaea?oueny
niieo/ieeii sed: … paratus sum, sed ille scit literam… [X11, 253,
1260]. «…y aioiaee, aea a?i cia? eeno…»

*anoioieie ? oa?aeoa?ieie aeey aeoiai? eaoeie ? neeaaeiii?ae?yaei?
?a/aiiy. Iae/ano?oa a aeoiaeo caienao cono??/athoueny neeaaeiii?ae?yaei?
?a/aiiy c i?ae?yaeieie icia/aeueieie ? i?ae?yaeieie ianoaaeiieie.

Neioaene/ia nenoaia neeaaeiii?ae?yaeieo ?a/aiue na?aaeiueia?/ii? aeoiai?
eaoeie a Oe?a?i? oa?aeoa?eco?oueny oaeeie ?ioa?oa?aioe?eieie ci?iaie:

1) ii?ooaiiyi noaei? iiceoe?eii? oa?aeoa?enoeee i?ae?yaeiiai ?a/aiiy
uiaei aieiaiiai o ??cieo oeiao neeaaeiii?ae?yaeieo ?a/aiue:

a) i?ia?aeiith ? iinoiiceoe?y aeey i?ae?yaeieo icia/aeueieo, oi/a ?ieiee
iiaeeeaa ?ioa?iiceoe?eia aaeeaaiiy: Qui dixerunt: est frater noster
liber, qui recedere habet et recessit ut aliquis nostrum alias wolni
[X111, 102, 511]. «sse? neacaee: “Iao a?ao a?eueiee, a?i ia? i?oe ?
i?aea, ye eiaeiee c ian, ai ie a?euei?…”);

a) i?ia?aeiith ? iinoiiceoe?y aeey i?ae?yaeieo c’ynoaaeueieo ?c
niieo/ieeii quod, ia a?aei?io a?ae eeane/ii? eaoeie, aea ?a/aiiy ?c
niieo/ieeii ut aenooiathoue o i?aiiceoe?? aei aieiaiiai ?a/aiiy,
aeeiioth/e o?eueee ooieoe?th ia’?eoa: … et dixit, quod nullam habeo…
[XV, 71, 355]. «…? neacaa, ui y ia iath aeiaeii?…»;

a) cao?eniaaia

a) iiaeeea?noue ?ioa?iiceoeaiiai aaeeaaiiy i?ae?yaeieo c’ynoaaeueieo, ui
a?aeiinyoueny aei caeiaieea: Id, quod est indivisum, idem disctinntum…
[X111, 21, 106]. «Oa, ui ? ia?icae?eueiei, oaeiae iiae?eaia»;

a) niinoa??aa?oueny

a) oa?aeoa?i?noue iinoiiceoe?eii? eieae?caoe?? aeey i?ae?yaeieo
i?e/eiiaeo c niieo/ieeii quia: …pro eo, quia ipse nullam fecit.. [X1V,
408, 2060]. «…ca oa, ui nai ia c?iaea aeiaeii?»;

ae)

ae) ia?aaaaeath/ith ? i?aiiceoeai?noue i?ae?yaeieo oiiaieo: Jam vero si
inquireretur, quod est… [X1, 59, 284]. «…yeae aoei aaea anoaiiaeaii,
ui…».

2) cai?iith icia/aeueieo i?ae?yaeieo ?a/aiue c i?enoaeeii o oi?iao
eii’thieoeao ia icia/aeuei? c i?enoaeeii o oi?iao ?iaeeeaoeao: …pro
eo, quod centum grossos, quos sibi teneris, solvere non vis … [X1V,
80, 399]. «…ca oa, ui noi a?io?a, ye? oe o nia? acya, nieaoeoe ia
oi/ao».

3) aaeeaaiiyi quod obiectivum cai?noue eeane/iiai neioaene/iiai cai?ioo
«ciao?aeiee c ?io?i?oeaii»: Capitaneus petivit, quod milites urbem non
diruerent [X1, 309, 1559]. «Noa?inoa caaeaaeaa, uia nieaeaoe ia
?oeioaaee i?noa».

4) eaeueeoaaiiyi noa?ioe?a?inueeiai niieo/ieea oae ye
i?ae?yaeii-i?e/eiiaei niieo/ieeii aeoiaeo caien?a sic ut;

5) iaaaeeaaiiyi niieo/ieea eeane/ii? eaoeie quoniam;

6) aaeeaaiiyi niieo/ieea quia c eii’thieoeaii: … eo enim deus sit
impossibilis, quia effectus ejus esset impossibilis… [XV, 213, 2072].
«…oei ?nioaaiiy Aiaa noa? iaiiaeeeaei, ine?eueee eiai aieea ?
iaiiaeeeaei…».

7) o?ainoi?iaoe??th niieo/ieea quod o niieo/aii? c eo o neeaaeiee
niieo/iee ex eo quod, a yeiio caeiaiieeiaa /anoeia iaeaaeeoue aei
aieiaiiai ?a/aiiy, ia a?aei?io a?ae eeane/ii? eaoeie, aea a aieiaiiio
?a/aii? aaeeaaeeny neiaa: propterea, ideo, idcirco, ob eam; … causam
consilium malum est ex eo, quod non pendeat a judicio… [X111, 407,
2030]. «… ??oaiiy ? iaaaoeaiei aiane?aeie oiai, ui ia caeaaeaei a?ae
noaeo…»

8) aaeeaaiiyi a oiiaieo ?a/aiiyo o?eueee niieo/ieea si, yeee iiai?noth
a?aeiia?aea? niieo/ieeo oe?a?inueei? iiae yeui: «Et si non solveret in
dicto termino, debet dare obligacionem» [X111, 628, 3143]. (sseui a?i ia
nieaoeoue o aeacaiee oa?i?i, a?i ia? aeaoe ciaia’ycaiiy).

9) ia/?oe?noth aaeeaaiiy ia??iae?a oiiaiiai i?ae?yaeiiai ca’yceo:

a) a?aenooi?noth ?aaeueiiai ia??iaeo oiiaieo ?a/aiue;

a) caa?aaeaiiyi o?eueee aeaio /an?a ?iaeeeaoeaa: oaia??oiueiai
(praesens) ? iaeaooiueiai (futurum 1), ui ia a?aeiia?aea? eeane/i?e
ii?i? a aiiaeinen?;

a) ae?aaeaiiyi i?enoaeea a i?ioanen? ca aeiiiiiaith imperfectum
conjunctivi, ui coiiaeaii aecia/aiei ? aacnoii?aiei iane?aeeii, c yeei
iia’ycaia ?oa?aoeaia ca oa?aeoa?ii oiiaa: Et si non daret, totidem
dampni pagabit.. [X, 204, 1021]. «sseui a?i ia a?aeaeanoue, oi aanue aac
aeiyoeo caeoie a?aeoeiaeo?».

10) aeoaea /anoei aaeeaaiiyi niieo/ieo ne?a qui oa quod (icia/aeuei?
i?ae?yaei?), niieo/ieea quod (c’ynoaaeuei? i?ae?yaei?), niieo/ieea quia
(oiiai? i?ae?yaei?).

Oai?aoe/ii ocaaaeueithth/e i?aaenoaaeai? o aeena?oaoe?ei?e ?iaio?
e?iaa?noe/i? aeai? i?i ?ioa?oa?aioe?ei? ci?ie o ii?oieia?? oa neioaenen?
aeoiai? eaoeie, iiaeia c?iaeoe aeniiaie i?i oa, ui a?aiaoe/ia nenoaia
eaoeinueei? aeoiai? iiae XV — XV1 no. a Oe?a?i? ? nai???aeiei
?ioa?oa?aioe?eiei ii?aeiaiiyi eaoeinueei? oa noa?ioe?a?inueei? a?aiaoee.

I?aaenoaaeaiee nenoaiiee e?iaa?noe/iee iien ii?oieia?/ii? oa
neioaene/ii? nenoaie aeoiai? eaoeie o eiioaeno? oe?a?ii-eaoeinueeiai
a?e?iaa?cio aiineoue iia? aniaeoe o ?icaeoie oai??? iiaieo eiioaeo?a oa
caaaeueii? oai??? ia?aeeaaeo ? aeicaiey? aeei?enoiaoaaoe i?aaenoaaeaio o
aeena?oaoe?ei?e ?iaio? iiaeaeue iieno a?aiaoeee ye i?iaeoeoeaio o
oeiieia?/ieo aeine?aeaeaiiyo ??ciiai oa?aeoa?o.

O Aeniiaeao iiaea?oueny oai?aoe/ia ocaaaeueiaiiy ?acoeueoao?a
aeine?aeaeaiiy uiaei ?ioa?oa?aioe?eieo iniaeeainoae a?aiaoe/ii? nenoaie
na?aaeiueia?/ii? eaoeinueei? aeoiai? iiae XV — XV1 no. a Oe?a?i?.
I?aaenoaaeaii ii?oieia?/i? oa neioaene/i? ?ioa?oa?aioe?ei? ci?ie
aeoiai? eaoeie. Aecia/aii ?ieue ???a?o?/ieo a?aeiioaiue i?ae iaeeieoeyie
ii?oieia?/ii? oa neioaene/ii? i?aenenoai eaoeinueei? iiae a
?ioa?oa?aioe?eiiio eaoeii-oe?a?inueeiio a?e?iaa?ci?, a oaeiae
aeoeaioo?oueny oaaaa ia aca?iiae?? oi?iaeueieo oa ooieoe?iiaeueieo
ieiuei a i?aai?caoe?? iiaiiai iia?aeiieaiiy oa ?o ?ie? a ia?aianaii?
a?aiaoe/ieo eaoaai??e noa?ioe?a?inueei? iiae aei a?aiaoe/ii? nenoaie
na?aaeiueia?/ii? eaoeie.

Iniiai? iieiaeaiiy aeena?oaoe?? aeeeaaeaii a oaeeo ioae?eaoe?yo:

1.Aeei?enoaiiy eaoeinueeiai iaoa??aeo oe?a?inueeiai iioiaeaeaiiy o
aeeeaaeaii? eaoeinueei? iiae ia a?aeae?eaii? oe?a?inueei? o?eieia?? //
I??AO.– ? 26-29 a?ae 11. 01. 89 ?.

2. Aeei?enoaiiy na?aaeiueia?/iiai eaoeinueeiai iaoa??aeo oe?a?inueeiai
iioiaeaeaiiy // Iiaa oa ?noi??y. – Aei. 10. – E., 1995.– N. 11–13.

3. ?noi?e/i? oiiae oa oeyoe i?iieeiaiiy eaoeinueei? iiae a Oe?a?io //
Iiaa oa ?noi??y.– Aei. 25.– E., 1997.– N. 4–9.

4. Aeoia? iaoa??aee oa aeieoiaioe oe?a?inueeiai iioiaeaeaiiy //
Eaoeinueea iiaa.– E.: Aeua oeiea, 1993.– N. 235 – 277.

5. Ia`?eoeai? oa noa`?eoeai? ia?aaeoiiae i?iieeiaiiy eaoeinueei? iiae ia
Oe?a?io // ?anioae?eainueea iaoeiaa eiioa?aioe?y iieiaeeo o/aieo
“?noi??y ? eoeueoo?a Oe?a?ie: oaiaeaioe?y ? no/ani?noue”.– Euea?a, 1990.
– N. 55–56.

Ie?iiiaa A. I. A?aiaoe/i? iniaeeaino? eaoeinueei? aeoiai? iiae XV — OV1
no. a Oe?a?i? (ia iaoa??ae? a?iaenueeeo ? cainueeeo noaeiaeo aeo?a
Aaeeoeueei?, Nyiioeueei?, Ia?aieoeuenueei? ? Euea?anueei?
aaei?i?no?aoeaieo ie?oa Aaeeoeueei? ?on?).– ?oeiien.

Aeena?oaoe?y ia caeiaoooy iaoeiaiai nooiaiy eaiaeeaeaoa o?eieia?/ieo
iaoe ca niaoe?aeuei?noth 10.02.14 – eeane/i? iiae, ie?ai?
?iaei?a?iiaenuee? iiae.– Ee?anueeee oi?aa?neoao ?iai? Oa?ana Oaa/aiea,
Ee?a, 1999.

Aeena?oaoe?th i?enay/aii nenoaiiiio aeine?aeaeaiith ii?oieia?? oa
neioaeneno aeoiai? eaoeinueei? iiae, yea aaeeaaeany ia oa?eoi???
Aaeeoeueei? ?on? (XV-OV1 no.). O aeena?oaoe?eiiio aeine?aeaeaii?
canoiniaoaaii iaoiae c?noaaiiai aiae?co, yeee aeicaieea anoaiiaeoe ci?ie
a a?aiaoeoe? aeoiai? eaoeie, coiiaeai? oe?a?ii-eaoeinueeei
a?e?iaa?ciii noaeiaeo iena??a. Anoaiiaeaii, ui a?aiaoe/ia nenoaia
eaoeinueei? aeoiai? iiae XV — OV1 no. a Oe?a?i? ? iane?aeeii
?ioa?oa?aioe?eiiai ii?aeiaiiy eaoeinueei? oa noa?ioe?a?inueei? a?aiaoee.
E?iaa?noe/iee aiae?c aeyaea aca?iica’ycie iiaieo ??ai?a o noaiiaeaii?
???a?o?? iiaii? nenoaie: ci?ie a?aiaoe/ieo oa?aeoa?enoee
?icaeyaeathoueny a aniaeo? aca?iiae?? a?aiaoe/ieo cia/aiue neiaioi?i ?c
?o neioaene/ieie ooieoe?yie. Aeiaaaeaii aecia/aeueio ?ieue neioaene/iiai
oaeoi?a o ci?i? ii?oieia?/ieo oa?aeoa?enoee eaoeinueeeo neiaioi?i.
Anoaiiaeaii, ui /anoeiiiiaia ia?aaeeaiaoeea aeoiai? eaoeie
oa?aeoa?eco?oueny ci?iaie ye o oi?iaeuei?e, oae ? o ooieoe?iiaeuei?e
ieiueiao i?aai?caoe?? iiaiiai ciaea, i?e/iio oe? ?ioa?oa?aioe?? ?
ii?aeiaiiyi ??cieo ca iioiaeaeaiiyi oi?i ? ooieoe?e. Cai?iiiiiaaii
nenoaiaoeciaaiee iien neioaene/ii? nenoaie aeoiai? eaoeie ye a aniaeo?
no?oeoo?ii? i?aai?caoe?? ??cieo oei?a neioaene/ieo no?oeoo?, oae ? a
aniaeo? /anoeiiiiaii? oa?aeoa?enoeee aieiaieo oa ae?oai?yaeieo /eai?a
?a/aiiy.

Eeth/ia? neiaa: eaoeinueea aeoiaa iiaa XV-XV1 no. a Oe?a?i?,
na?aaeiueia?/ia eaoeia, iiai? eiioaeoe, ?ioa?oa?aioe?y, ii?oieia?y,
ii?oieia?/ia ia?aaeeaia, neioaenen, neioaene/ia eiino?oeoe?y,
neioaene/ia no?oeoo?a, neioaene/ia o?ainiiceoe?y.

Myronova V.M. Grammatical peculiarities of the Ukrainian version of
forensic Latin in the 15 th. – 16 th. centuries (based on city and
county forensic acts from Halych, Sanok, Peremiyshl, and Lviv
administrative districts of Halych Rus’). – Manuscript.

Thesis for a candidate degree in philology, in speciality 10.02.14 –
classical languages, particular Indo-European languages, Taras
Shevchenco Kyiv University. – Kyiv, 1999.

The thesis is devoted to systemic investigagion of morphology and syntax
of the forensic Latin used in Halych Rus’ (15 th. – 16 th. centuries).
The method of contrastive analysis applied in the thesis has made it
possible to estabich changes in the grammar of forensic Latin due to
Latin-Ukrainian bilingualism of court scribes. The grammatical system of
the Ukrainian version of Latin at the 15 th. — 16 th. centuries has been
ascertained as a result of an interference combining Latin and Ukrainian
grammars. The linguistic analysis reflects an interdependence of levels
in the system of language hierarchically organized: changes in
grammatical characteristics are envisaged from the view-point of
morphological meanings of word forms interacting with their syntactical
functions. The syntactical factor has been demonstrated to play a major
part in changing morphological characteristics of Latin word forms. Of
has been established that in forensic Latin the paradigms of parts of
speech are characterized by changes both in formal and functional planes
of linguistic sign organization; moreover, such interferences prove to
be combinations of forms and functions of different origin. A systematic
description of the forensic Latin syntactical system from the view-point
of structural organization of syntactical structures of varions types,
as well as from that of characterizing main and secondary parts of a
sentence, has been suggested.

Key words: Ukrainian version of forensic Latin, Medieval Latin,
linguistic contacts, interference, morphology, paradigm of part of
speech, syntax, destruction of syntactical constructions, syntactical
structure, syntactical transposition.

Ie?iiiaa A. I. A?aiiaoe/aneea iniaaiiinoe eaoeineiai aeoiaiai ycuea
XV-OV1 a. a Oe?aeia (ia iaoa?eaea a?iaeneeo e caineeo noaeaaiuo aeoia
Aaeeoeeiai, Naiioeeiai, Ia?aiuoeueneiai e Eueaianeiai aaeieieno?aoeaiuo
ie?oaia Aaeeoeeie ?one).– ?oeiienue.

Aeenna?oaoeey ia nieneaiea o/aiie noaiaie eaiaeeaeaoa oeeieiae/aneeo
iaoe ii niaoeeaeueiinoe 10.02.14 – eeanne/aneea ycuee, ioaeaeueiua
eiaeiaa?iiaeneea ycuee.– Eeaaneee oieaa?neoao eiaie Oa?ana Oaa/aiei,
Eeaa, 1999.

Aeenna?oaoeey iinayuaia nenoaiiiio enneaaeiaaieth ii?oieiaee e
neioaenena aeoiaiai eaoeineiai ycuea, oiio?aaeyaoaainy ia oa??eoi?ee
Aaeeoeeie ?one (XV — OV1 a.) a noaei- e aeaeii?iecaiaenoaa noaeaaiuie
iena?yie. Oaeoe/aneei iaoa?eaeii aeenna?oaoeeiiiiai enneaaeiaaiey
iineoaeeee aeoiaua eieae a?iaeneeo e caineeo noaeia ec Aa?ia?aeeineiai
a?oeaa ai Eueaiaa. A aeenna?oaoeeiiiii enneaaeiaaiee i?eiaiyeny iaoiae
niiinoaaeoaeueiiai aiaeeca, eioi?ue iicaieee onoaiiaeoue eciaiaiey a
a?aiiaoeea aeoiaie eaouie, iaoneiaeaiiua oe?aeinei-eaoeineei
aeeeiaaeciii noaeaaiuo iena?ae. A aeaiiii ycueiaii eiioaeoa ?aoeeieaioii
yaeyaony n?aaeiaaaeiaue eaoeineee ycue, ii iineoaeai yoiai ycuea
aunooiaao /aeiaae, ?iaeiui ycueii eioi?iai yaeyeny noa?ioe?aeineee ycue.
Onoaiiaeaii, /oi a?aiiaoe/aneay nenoaia eaoeineiai aeoiaiai ycuea XV —
OV1 a. a Oe?aeia yaeyaony neaaenoaeai eioa?oa?aioeeiiiiai ni/aoaiey
eaoeineie e noa?ioe?aeineie a?aiiaoee. Eeiaaenoe/aneee aiaeec auyaee
acaeiinaycue ycueiauo o?iaiae a oii?yaei/aiee ea?a?oee ycueiaie nenoaiu:
eciaiaiey a?aiiaoe/aneeo oa?aeoa?enoee ?anniao?eaathony a aniaeoa
acaeiiaeaenoaey ii?oieiae/aneeo cia/aiee neiaioi?i n eo neioaene/aneeie
ooieoeeyie. Aeieacaia ii?aaeaeythuay ?ieue neioaene/aneiai oaeoi?a a
eciaiaiee ii?oieiae/aneeo oa?aeoa?enoee eaoeineeo neiaioi?i.
Onoaiiaeaii, /oi /anoa?a/iay ia?aaeeaiaoeea aeoiaie eaouie
oa?aeoa?ecoaony eciaiaieyie eae a oi?iaeueiie, oae e a ooieoeeiiaeueiie
ieineinoyo i?aaiecaoeee ycueiaiai ciaea, i?e/ai yoe eioa?oa?aioeee
yaeythony ni/aoaieai ?acee/iuo ii i?ienoiaeaeaieth oi?i e ooieoeee:
ooieoeey oianeaaeiaaia io eeanne/aneie eaouie, iiaeaeue oi?iu
caeinoaiaaia ec noa?ioe?aeineiai ycuea; iiaeaeue oi?iu oianeaaeiaaia io
eeanne/aneie eaouie, ooieoeey caeinoaiaaia o noa?ioe?aeineiai ycuea.
I?aaeeiaeaii nenoaiaoece?iaaiiia iienaiea neioaene/aneie nenoaiu aeoiaie
eaouie eae a aniaeoa no?oeoo?iie i?aaiecaoeee ?acee/iuo oeiia
neioaene/aneeo no?oeoo? i?inouo e neiaeiuo i?aaeeiaeaiee, oae e a
aniaeoa /anoa?a/iie oa?aeoa?enoeee aeaaiuo e aoi?inoaiaiiuo /eaiia
i?aaeeiaeaiey.

Eeth/aaua neiaa: eaoeineee aeoiaue ycue XV-XV1 a. a Oe?aeia,
n?aaeiaaaeiaay eaouiue, ycueiaua eiioaeou, eioa?oa?aioeey, ii?oieiaey,
ii?oieiae/aneay ia?aaeeaia, neioaenen, neioaene/aneay eiino?oeoeey,
neioaene/aneay no?oeoo?a, neioaene/aneay o?ainiiceoeey.

( I?eeeaaee iaaiaeyoueny a i?oia?ao?? i?ea?iaeo.

PAGE

PAGE 2

Добавить комментарий

Ваш e-mail не будет опубликован. Обязательные поля помечены *